Türkiye UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi (83 Alan)

Türkiye UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi Güncel Verileri ve Resmi Kaynaklardaki Farklılıklar: Türkiye UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi içinde Türkiye’den en son 25 Eylül 2023 tarihinde resmi olarak yapılan revizyon sonucunda kültürel, karma ve doğal olmak üzere 83 bölge, alan, yer bulunmaktadır. Unesco’nun resmi sitesinde son toplantı güncellenmemiş ve oradaki tarih 15.04.2021 yılında 79 yer olarak kalmıştır. Aynı şekilde Unesco Türkiye Milli Komisyonu resmi sitesinde ise bu sayı (bu sayfanın hazırlandığı 2024 yılı itibari ile) 71’dir. Öncelikle Türkiye kurumunun bu hatasını gidermesini umut etmekteyiz. 2016 yılından itibaren resmi kurum sayfası ne yazık ki güncellenmemiş. Unesco Resmi web sitesi de ne yazık ki sayfasını son toplantısına rağmen güncellememiştir.

UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi Türkiye

Türkiye, bilindiği üzere Anadolu ve Trakya bölgelerinden meydana gelmektedir. Ülkemiz bulunmuş olduğu konum nedeniyle tam anlamıyla çok önemli olan bir geçiş konumundadır. İlk modern insan olan Homo Sapiens’lerin insansı atalarından 200.000 – 300.000 yıl öncesinde evrimleşmesinden itibaren hatta 2 milyon yıl öncesine kadar tarihlenen Homo Erectus (Latince dik insan)’un 400.000 yıl önce Anadolu’dan Avrupa’ya geçtiği bilinmektedir.

Öyle ki İstanbul’daki Yarımburgaz Mağarası, 400.000 yıllık geçmişiyle dünyanın en eski yerleşim yerlerinden olan ve 2001 yılında 1. Derece Arkeolojik-Doğal Sit Alanı statüsüne alınan bir mağaradır. Mağara Afrika’dan dünyaya yayılan Homo Erectus’un Avrupa’ya geçiş rotasındaki yerleşimlerinden biridir.

Anadolu Tarihi ve İnsanoğlu

İnsanoğlunun geçirmiş olduğu evreler sonucunda tarihte kadim medeniyetler kurulmaya başlamış ve ‘Küçük Asya’ da denilen Anadolu da doğal olarak önemi ve konumu nedeniyle etkilenmiştir. Anadolu’daki ilk medeniyeti kuran Hititler ve sonrasında Lidyalılar ile başlayan süreç, Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti ile devam etmektedir.

Anadolu’da tarih sırasıyla hüküm süren medeniyetler:

Hititler, Frigler, Lidyalılar, İyonlar, Urartular, Persler, Büyük İskender (Makedon) İmparatorluğu, Roma İmparatorluğu, Bizans İmparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu’dur. 1923 Yılından itibaren ise bu kadim topraklarda ulu önder Atatürk’ün kurduğu Türkiye Cumhuriyeti yaşamaktadır.

İşte tüm bu medeniyetler bırakmış olduğu eserler, yapılar ile tarih sahnesinde yer almış ve yok oldukları halde bu eserler ve/veya yapılar ile günümüzde iz bırakmışlardır. Unesco Dünya Mirası Listesi işte tam olarak bu noktada Dünya Miras Komitesi’nin üstün evrensel değere sahip olduğunu onayladığı kültürel, doğal ve karma miras alanlarını koruması adına bulunduğu ülkeye sorumluluk vermekte ve takip etmektedir. Unesco Dünya Mirası Geçici Listesi ise ana listeye önerilmesi öngörülen ancak henüz adaylık süreçleri tamamlanmayan miraslardan oluşmaktadır. Peki Türkiye’deki Unesco Dünya Miras Geçici Listesi’nde nereler var?

Türkiye UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi Tam Alan İsimleri (83 Site)

• Eşrefoğlu Camii 23 Eylül 2023
• Mahmutbey Camii 23 Eylül 2023
• Sivrihisar Ulu Camii 23 Eylül 2023
• Midyat ve Çevresindeki Geç Antik ve Orta Çağ Kiliseleri ve Manastırları (Tur ʿAbdin) 15/04/2021
• Kemaliye Tarihi Kenti 15/04/2021
• Akdeniz’den Karadeniz’e Ceneviz Ticaret Yolları Üzerindeki Ticaret Noktaları ve Tahkimatlar 14/04/2020
• Tarihi Beypazarı Beldesi 14/04/2020
• Karatepe-Aslantaş Örenyeri 14/04/2020
• Tarihi Liman Kenti İzmir 14/04/2020
• Zerzevan Kalesi ve Mithraeum 14/04/2020
• Koramaz Vadisi 14/04/2020
• Ballıca Mağarası Tabiat Parkı 12/04/2019
• Anadolu Türk Mirasının Erken Dönemi: Danişmend Hanedanlığı’nın Başkenti Niksar 02/05/2018
• Gaziantep’teki Yeraltı Su Yapıları; Livas’ ve Kastels 02/05/2018
• Justinianus Köprüsü 02/05/2018
• Priene Arkeolojik Alanı 02/05/2018
• Harput Tarihi Kenti 02/05/2018
• Bazilika Kaplıcası (Sarıkaya Roma Hamamı) 02/05/2018
• Assos Arkeolojik Alanı 15/04/2017
• Ayvalık Endüstriyel Peyzaj 15/04/2017
• İvriz Kültürel Manzarası 15/04/2017
• Malabadi Köprüsü 13/04/2016
• Tuşpa/Van Kalesi, Höyük ve Eski Van Şehri 13/04/2016
• Sultan II. Bayezid Külliyesi: Tıbbi Tedavi Merkezi 13/04/2016
• Yivli Minare Camisi 13/04/2016
• Bodrum Kalesi 13/04/2016
• Nuruosmaniye Külliyesi 13/04/2016
• Kibyra Antik Kenti 13/04/2016
• Hacı Bayram Camii ve Çevresi (Hacı Bayram Mahallesi) 13/04/2016
• Kızılırmak Deltası Sulak Alanı ve Kuş Cenneti 13/04/2016
• Akdamar Kilisesi 13/04/2015
• Aspendos Antik Kenti Tiyatrosu ve Su Kemerleri 13/04/2015
• Eshab-ı Kehf Külliyesi (İslam-Osmanlı Külliyesi) 13/04/2015
• Mudurnu Tarihi Lonca Kasabası 13/04/2015
• Harşena Dağı ve Pontus Krallarının Kaya Mezarları 13/04/2015
• Dağlık Frigya 13/04/2015
• Stratonikeia Antik Kenti 13/04/2015
• Uzunköprü Köprüsü 13/04/2015
• İsmail Fakirullah Türbesi ve Işık Kırılma Mekanizması 13/04/2015
• Yıldız Sarayı Kompleksi 13/04/2015
• İznik 15/04/2014
• Zeynel Abidin Cami Külliyesi ve Mor Yakup (Aziz Yakup) Kilisesi 15/04/2014
• Ahi Evran Türbesi 15/04/2014
• Vespasianus Titus Tüneli 15/04/2014
• Kültepe-Kaneş Arkeolojik Alanı 15/04/2014
• Kaunos Antik Kenti 15/04/2014
• Anadolu Selçuklu Medreseleri 15/04/2014
• Korykos Antik Kenti 15/04/2014
• Anazarbos Antik Kenti 15/04/2014
• Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkale ve Gelibolu Muharebeleri Bölgeleri 15/04/2014
• Eflatun Pinar: Hitit Pınar Tapınağı 15/04/2014
• Laodikeia Arkeolojik Alanı 15/04/2013
• Tuz Gölü Özel Çevre Koruma Alanı (SEPA) 15/04/2013
• Sardes Antik Kenti ve Bin Tepe Lidya Tümülüsleri 15/04/2013
• Aizanoi Antik Kenti 13/04/2012
• Zeugma Arkeolojik Alanı 13/04/2012
• Birgi Tarihi Kasabası 13/04/2012
• Hekatomnus Türbesi ve Kutsal Alanı 13/04/2012
• Beçin Ortaçağ Kenti 13/04/2012
• Niğde Tarihi Eserleri 13/04/2012
• Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi 13/04/2012
• Odunpazarı Tarihi Kent Alanı 13/04/2012
• Mamure Kalesi 13/04/2012
• Hacı Bektaş Veli Külliyesi 13/04/2012
• Hatay, St. Pierre Kilisesi 15/04/2011
• Likya Uygarlığının Antik Kentleri 06/02/2009
• Sagalassos Arkeolojik Alanı 06/02/2009
• Perge Arkeolojik Alanı 06/02/2009
• Sümela Manastırı (Meryem Ana Manastırı) 25/02/2000
• Alahan Manastırı 25/02/2000
• Nicholas Kilisesi 25/02/2000
• Harran ve Şanlıurfa 25/02/2000
• Urartu ve Osmanlı Kalesi Ahlat Mezar Taşları 25/02/2000
• Denizli-Doğubeyazıt güzergahında Selçuklu Kervansarayları 25/02/2000
• Konya-Selçuklu Medeniyetinin Başkenti 25/02/2000
• Alanya 25/02/2000
• Mardin Kültürel Manzarası 25/02/2000
• Paul Kilisesi, St.Paul Kuyusu ve çevresindeki tarihi mahalleler 25/02/2000
• İshak Paşa Sarayı 25/02/2000
• Kekova 25/02/2000
• Güllük Dağı-Termessos Milli Parkı 25/02/2000
• Karain Mağarası 01/02/1994

Ayrıca İlgili Kaynaklar ve Linkler:

Tarih Sırasına Göre Anadolu’daki Antik Kentler

Türkiye Gezilecek Önemli Yerler

Türkiye UNESCO Dünya Mirası Listesi

Unesco Resmi Web Sayfası