Kıztaşı, İstanbul’un Fatih ilçesinde bulunan ve Doğu Roma İmparatoru Markianos adına 5. yüzyılda inşa edilen anıtsal bir sütundur. Markianos Sütunu olarak da bilinen bu tarihî yapı, Bizans döneminden günümüze ulaşabilen en önemli imparatorluk anıtları arasında yer alır.
Yaklaşık 1.500 yıldır ayakta kalan sütun; mimarisi, üzerindeki Latince yazıtları, kaidesini süsleyen kabartmaları ve halk arasında anlatılan efsaneleriyle dikkat çeker. İstanbul’un tarihî siluetinin önemli parçalarından biri olan Kıztaşı, Bizans ve Osmanlı dönemlerine tanıklık etmiş eşsiz bir kültür mirasıdır. Bu yazıda Kıztaşı’nın tarihini, mimari özelliklerini, kaidesindeki figürleri ve yazıtları, bulunduğu konumu ve ulaşım bilgilerini detaylı olarak inceleyeceğiz.
Kıztaşı Nerede ve Nasıl Gidilir?
Kıztaşı, İstanbul’un Avrupa Yakası’nda yer alan Fatih ilçesindeki Kıztaşı Mahallesi’nde bulunmaktadır. Doğu Roma İmparatoru Markianos adına inşa edilen anıtsal sütun, Fatih Camii ile Saraçhane arasında kalan tarihî bölgede yükselir. Bizans döneminden günümüze ulaşan bu etkileyici yapı, çevresindeki modern binaların arasında kalmış olsa da İstanbul’un en önemli tarihî eserlerinden biri olmayı sürdürmektedir.
Kıztaşı’na toplu taşıma ile ulaşmak oldukça kolaydır. T1 Kabataş–Bağcılar Tramvay Hattı üzerindeki Aksaray veya Yusufpaşa duraklarında indikten sonra kısa bir yürüyüşle sütuna ulaşabilirsiniz. Ayrıca Fatih Camii, Valens Su Kemeri ve Saraçhane Parkı çevresinden yürüyerek de Kıztaşı’nı ziyaret etmek mümkündür. Özel araçla gelen ziyaretçiler ise Fatih bölgesindeki otoparkları kullanarak tarihî yapıya birkaç dakikalık yürüyüş mesafesinde ulaşabilirler.
Kıztaşı’nı Herkes Görebilir mi?
Evet, Kıztaşı’nı herkes ücretsiz olarak görebilir. Tarihî sütun herhangi bir müze, ören yeri veya ücretli ziyaret alanının içerisinde yer almaz. Fatih ilçesindeki Kıztaşı Mahallesi’nde bulunan anıt, çevresindeki cadde ve sokaklardan günün her saatinde görülebilmektedir.
Kıztaşı’nı ziyaret etmek için bilet satın almanız veya özel bir izin almanız gerekmez. Sütun, yerleşim bölgesinin ortasında bulunan açık bir alanda yer aldığı için ziyaretçiler yapıyı yakından inceleyebilir ve fotoğraflayabilir. Ancak tarihî eserin korunması amacıyla sütuna tırmanmamak ve çevresini temiz tutmak önemlidir.
Bilgi: Kıztaşı, İstanbul’daki birçok tarihî yapıdan farklı olarak müze sınırları içinde değildir ve ziyaretçiler tarafından ücretsiz olarak görülebilir.
Neden Kıztaşı Denilmiş?
Kıztaşı adı, İstanbul’da yüzyıllardır kullanılan halk arasındaki yaygın isimdir. Yapının gerçek adı Markianos Sütunu olsa da Fatih döneminden itibaren sütun “Kıztaşı” olarak anılmaya başlanmıştır. Bu isim zamanla çevredeki mahalleye ve caddeye de verilmiş, böylece tarihî anıtın halk arasındaki adı resmî adından daha bilinir hale gelmiştir.
Kıztaşı adının kökeni hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Bazı araştırmacılar, sütunun kaidesinde yer alan kadın figürleri ve zafer tanrıçası tasvirlerinin bu ismin ortaya çıkmasına neden olmuş olabileceğini düşünmektedir. Halk arasında anlatılan çeşitli efsaneler ise adın kökenini genç kızlarla ilişkilendirse de bu hikâyeleri doğrulayan tarihî belgeler bulunmamaktadır.
Günümüzde hem tarih araştırmacıları hem de İstanbullular tarafından kullanılan Kıztaşı adı, anıtın asırlar boyunca şehir hafızasında yaşamaya devam ettiğini göstermektedir. Bununla birlikte yapı, tarihî kaynaklarda ve akademik çalışmalarda genellikle Markianos Sütunu olarak anılmaktadır.
Kıztaşı’nın Tarihi
Bizans Döneminde Markianos Sütunu
Kıztaşı olarak bilinen Markianos Sütunu, Doğu Roma İmparatoru Markianos’un hükümdarlığı döneminde 5. yüzyılın ortalarında inşa edilmiştir. Yaklaşık 450-457 yılları arasına tarihlenen yapı, imparatorun başarılarını ve otoritesini simgeleyen anıtsal bir heykel kaidesi sütun olarak tasarlanmıştır. Sütun yaklaşık 10 metre yüksekliğinde olup Syene’den (Aswan, Mısır) getirilen granitten yapılmıştır.
Sütunun tepesinde çeşitli kaynaklara göre bir zamanlar İmparator Markianos’un heykeli bulunmaktaydı. Günümüze ulaşmayan ve malzemesi kesin olarak bilinmeyen bu heykel sayesinde anıtın İstanbul siluetinde çok daha görkemli bir görünüme sahip olduğu tahmin edilmektedir.
Bazı kaynaklar bu sütunun üstünde İtalya’nın Barletta kentinde bulunan bronz heykelin (Colossus of Barletta) bulunduğunu söylese de bu bilgi tartışmalıdır. Barletta Heykeli’nin Marcian Sütunu için çok büyük görünmektedir. Ancak heykel, kız kardeşi Euphemia tarafından Ayasofya‘nın kuzeydoğusundaki Pittakia’da dikilen Aslan Sütunu’nun üst tamburu, Korint başlığı ve kaidesinin ölçeğiyle uyumludur ve muhtemelen buradan gelmiş olabilir. Venedikliler tarafından Konstantinopolis‘ten (muhtemelen 1204’te) alındığı ancak bir fırtına sırasında Apulia kıyılarında bir gemi kazasında kaybolduğu yönündeki yerel inanış tartışmalıdır.
İstanbul’un Bizans dönemindeki önemli tören ve yerleşim alanlarından birinde yükselen sütun, dönemin imparatorluk propagandasının bir parçası olarak değerlendirilir. Üzerindeki Latince yazıtlar ve kabartmalar, Markianos’un yönetimini yüceltmek amacıyla hazırlanmıştır. Yaklaşık bin beş yüz yıldır ayakta kalmayı başaran yapı, Bizans İstanbul’undan günümüze ulaşan en önemli anıtlardan biridir.
Markianos Kimdir?
Markianos, 450 yılında Doğu Roma İmparatoru olarak tahta çıkan ve Bizans tarihinin önemli hükümdarlarından biri kabul edilen devlet adamıdır. Asker kökenli olan Markianos, İmparator II. Theodosius’un ölümünün ardından tahta geçmiş ve yaklaşık yedi yıl boyunca imparatorluk yönetimini sürdürmüştür. Özellikle devlet maliyesini güçlendirmesi ve idarî reformlarıyla tanınmaktadır.
Markianos’un hükümdarlık dönemindeki en önemli gelişmelerden biri 451 yılında gerçekleştirilen Kadıköy Konsili’dir. Hristiyanlık tarihinin en önemli dinî toplantılarından biri kabul edilen bu konsil, Bizans İmparatorluğu’nun din politikalarında belirleyici bir rol oynamıştır. Markianos, konsilin toplanmasını destekleyerek imparatorluk içerisindeki dinî anlaşmazlıkların çözülmesine katkı sağlamıştır.
İmparatorun adı aynı zamanda Hun hükümdarı Attila ile olan ilişkileriyle de anılır. Markianos, seleflerinin aksine Hunlara düzenli vergi ödemeyi reddetmiş ve Attila’nın ölümünden sonra Bizans’ın Balkanlardaki etkisini yeniden güçlendirmeyi başarmıştır. Bu politika sayesinde Doğu Roma İmparatorluğu’nun mali kaynakları korunmuş ve devletin askerî gücü artırılmıştır.
Osmanlı Döneminde Kıztaşı
1453 yılında İstanbul’un Osmanlılar tarafından fethedilmesinden sonra Markianos Sütunu varlığını sürdürmeye devam etmiştir. Osmanlı döneminde anıtın çevresi zamanla yerleşim alanına dönüşmüş ve yapı halk arasında Kıztaşı adıyla anılmaya başlanmıştır. Böylece Bizans dönemine ait olan sütun, Osmanlı İstanbul’unun günlük yaşamının da bir parçası haline gelmiştir.
Kıztaşı çevresindeki mahalle, özellikle erken Osmanlı döneminde eski saraya ve yeniçeri ocağına yakınlığı sebebiyle yeniçerilerin yoğun olarak yaşadığı bölgelerden biri olarak bilinmektedir. Fatih’in iç kesimlerinde bulunan bu mahalle, askerî sınıfın yerleştiği önemli semtlerden biri olmuş ve uzun yıllar boyunca İstanbul’un sosyal yapısında önemli bir yer tutmuştur. Bu nedenle Kıztaşı yalnızca Bizans’tan kalan bir anıt değil, aynı zamanda Osmanlı mahalle hayatının da tanıklarından biridir.
Uzunca bir süre Saraçhanebaşı’nda Yeniçeri odalarında bir evin bahçesinde kalan bu anıt, bütün bölgeyi saran Çırçır Yangını’ndan (1908) sonra, yeniden yapılan düzenleme sonrasında ortaya çıkartılmıştır.
Yüzyıllar boyunca depremler, yangınlar ve şehirleşme faaliyetlerine rağmen ayakta kalmayı başaran Kıztaşı, günümüzde İstanbul’un çok katmanlı tarihini yansıtan önemli kültür varlıklarından biri olarak kabul edilmektedir.
Kıztaşı’nın Mimari Özellikleri
Kıztaşı’nın mimari özellikleri, Bizans döneminin anıtsal sütun geleneğini yansıtan önemli detaylar içerir. Doğu Roma İmparatoru Markianos adına 5. yüzyılda inşa edilen yapı, tek parça 10 metrelik granit sütun gövdesi, korint sütun başlığı ve süslü kaidesiyle dikkat çeker. Toplamda yaklaşık 17 metre yüksekliğindeki anıt, kaidesiyle birlikte değerlendirildiğinde çevresindeki yapılardan kolayca ayırt edilebilen etkileyici bir görünüme sahiptir.
Sütunun gövdesi Syene’den (Aswan, Mısır) gelen kırmızımsı gri renkte granitten yapılmıştır. Bu dayanıklı malzeme sayesinde yapı, İstanbul’da meydana gelen çok sayıda deprem ve doğal afete rağmen günümüze kadar ulaşabilmiştir. Silindirik sütun gövdesinin üst kısmında Korint düzeninden esinlenen süslemeler yer alırken, anıtın tepesinde bulunan İmparator Markianos’un bronz veya mermer heykeli günümüze ulaşmamıştır.
Kıztaşı Mermer Kaidesi
Kıztaşı’nın en dikkat çekici bölümlerinden biri ise mermer kaidesidir. Kaidenin dört yüzünde kabartmalar, monogramlar ve zaferi simgeleyen figürler bulunmaktadır. Özellikle kalkan taşıyan kanatlı zafer tanrıçası Nike tasvirleri ve dekoratif süslemeler, Bizans sanatının erken dönem örnekleri arasında gösterilir. Kaide doğu ve batı taraflarında çelenk içinde yazılmış bir Hristogram, güney tarafında ise çelenk içinde bir haç ile süslenmiştir. Kaide üzerindeki Latince yazıt ise sütunun İmparator Markianos’un onuruna dikildiğini belgeleyen en önemli tarihî unsurlardan biridir.
Yapının tasarımında Roma anıt sütunlarının etkisi açıkça görülmektedir. Ancak Kıztaşı, İstanbul’da günümüze ulaşan az sayıdaki Bizans imparatorluk sütunundan biri olması nedeniyle ayrı bir öneme sahiptir. Sade fakat güçlü görünümü, kaliteli taş işçiliği ve yaklaşık bin beş yüz yıllık geçmişi sayesinde İstanbul’un en etkileyici tarihî eserleri arasında yer almaktadır.
Kıztaşı Kaidesinde Neler Bulunur?
Kıztaşı’nın en dikkat çekici bölümlerinden biri, beyaz mermerden yapılmış kaidesidir. Sütunun ağırlığını taşıyan bu bölüm yalnızca mimari bir unsur değil, aynı zamanda Bizans dönemine ait önemli sanat eserlerinden biridir. Kaidenin yüzeylerinde yer alan kabartmalar, madalyonlar ve yazıtlar sayesinde yapı hakkında günümüze kadar ulaşan birçok bilgi korunabilmiştir.
Doğu Yüzü
Kaidenin doğu yüzünde dekoratif bezemeler ve kabartma süslemeler yer almaktadır. Bu süslemeler, Bizans sanatında sıkça görülen imparatorluk sembollerini ve anıtsal mimari anlayışı yansıtmaktadır. Doğu ve Batı cephelerde çelenk içinde yazılmış bir Hristogram bulunur.
Batı Yüzü
Kaidenin en önemli bölümlerinden biri batı cephesidir. Burada sütunun İmparator Markianos adına dikildiğini belirten Latince bir kitabe bulunmaktadır. Kitabede şu ifade yer alır:
“PRINCIPIS HANC STATVAM MARCIANI
CERNE TOVVQVE
PRAEFECTVS VOVIT QVOD TATIANVS
OPVS”
Kitabenin Türkçe anlamı ise şöyledir:
“İşte bu imparator Markianos’un anıtıdır. Bu eseri şehir valisi Tatianus adamıştır.”
Bu yazıt, sütunun Markianos’un anısına dönemin şehir valisi Tatianus tarafından diktirildiğini belgeleyen en önemli tarihî kaynaklardan biridir.
Kuzey Yüzü
Kuzey cephesinde yer alan kabartmalar arasında kalkan taşıyan Nike (Zafer Tanrıçası) figürleri dikkat çekmektedir. Kanatlı olarak tasvir edilen bu figürler, Roma ve Bizans sanatında zaferi ve başarıyı simgelemektedir. Araştırmacılar, halk arasında kullanılan “Kıztaşı” adının da bu kadın figürleriyle ilişkili olabileceğini düşünmektedir.
Güney Yüzü
Güney cephesinde diğer yüzlerle uyumlu biçimde madalyonlar ve dekoratif süslemeler bulunmaktadır. Kaidenin üç yüzünde görülen bu madalyonlar ve bezemeler, sütunun yalnızca bir anıt değil aynı zamanda imparatorluk gücünü temsil eden bir sanat eseri olarak tasarlandığını göstermektedir.
Kıztaşı Korint Sütun Başlığı
Sütunun üst kısmındaki başlık, dört köşesinde kıvrık akanthus yapraklarıyla süslenmiştir. Başlığın üstünde en üstteki heykeli taşıyan bir impost bloğu bulunur; bu bloğun köşelerinde kanatlarını belli belirsiz açmış dört kartal vardır.
Kıztaşı’nın sütun başlığı, kaidesi, üzerindeki yazıtlar, Nike figürleri ve taş işçiliği sayesinde erken Bizans sanatının günümüze ulaşan en değerli örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Kıztaşı’nın Tepesindeki Heykele Ne Oldu?
Kıztaşı’nın günümüzde görülen hali yalnızca başlık, sütun ve kaidesinden oluşmaktadır. Ancak tarihî kaynaklar, anıtın tepesinde bir zamanlar Doğu Roma İmparatoru Markianos’u tasvir eden bir heykelin bulunduğunu göstermektedir. Bu heykel sayesinde sütunun geçmişte çok daha görkemli bir görünüme sahip olduğu düşünülmektedir.
Heykelin ne zaman ve nasıl kaybolduğu kesin olarak bilinmemektedir. Araştırmacılar, İstanbul’un geçirdiği depremler, işgaller ve yağmalar sırasında ortadan kalkmış olabileceğini belirtmektedir. Özellikle 1204 yılındaki Dördüncü Haçlı Seferi sırasında İstanbul’un birçok değerli eseri zarar görmüş veya başka bölgelere taşınmıştır.
Bazı kaynaklarda, sütunun tepesindeki bronz heykelin Venedikliler tarafından İstanbul’dan götürüldüğü ve günümüzde İtalya’nın Barletta kentinde bulunan bir heykelin aslında Markianos’a ait olabileceği ileri sürülmektedir. Bu iddia kesin olarak kanıtlanamamış olsa da Kıztaşı’nın en ilginç gizemlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Kıztaşı Efsaneleri
Kıztaşı, yaklaşık bin beş yüz yıllık geçmişi boyunca yalnızca tarihçilerin değil, halkın da ilgisini çekmiş ve zamanla birçok efsaneye konu olmuştur. Bu hikâyelerin tarihî gerçekliği kanıtlanmış olmasa da İstanbul’un sözlü kültürünün önemli parçaları arasında yer alırlar. Özellikle yapının neden “Kıztaşı” olarak adlandırıldığı konusunda farklı rivayetler günümüze kadar ulaşmıştır.
Ayasofya’ya Sütun Taşıyan Kız Efsanesi
Kıztaşı ile ilgili en yaygın efsaneye göre, Ayasofya’nın inşası sırasında olağanüstü güçlere sahip genç bir kız dev bir sütunu Ayasofya’ya taşımaktadır. Yolculuk sırasında karşısına çıkan gizemli bir varlık, Ayasofya’nın tamamlandığını söyleyerek onu kandırır. Bunun üzerine kız, taşı bugünkü yerine bırakır ve durumu kontrol etmek için Ayasofya’ya gider. Ancak kandırıldığını anlayınca geri döner. Bu kez sütunu kaldırmaya çalışsa da taş yerinden oynamaz. Rivayete göre yapı bu nedenle bulunduğu yerde kalmış ve zamanla “Kıztaşı” adıyla anılmaya başlanmıştır.
İçinde Bir Kral Kızının Yattığına İnanılan Sütun
17.yüzyılda İstanbul’u gezen Evliya Çelebi, Seyahatnâme’sinde Kıztaşı ile ilgili ilginç bir inanıştan söz eder. Ona göre halk arasında sütunun içinde bir kral kızının yattığına inanılmaktadır. Bu nedenle yapı uzun yıllar boyunca gizemli ve tılsımlı bir anıt olarak görülmüş, çevresinde çeşitli hikâyeler anlatılmıştır. Evliya Çelebi şöyle yazar;
“Eyerciler Çarşısı’nın başında, göğe uzanan bir sütunun tepesinde, Kral Puzentin’in (Bizans) uğursuz kızının gömülü olduğu beyaz mermerden bir sandık vardır ve kalıntılarını karıncalardan ve yılanlardan korumak için bu sütun bir tılsım haline getirilmiştir.”
Bekâreti Ortaya Çıkaran Tılsımlı Taş Efsanesi
Osmanlı döneminde anlatılan bir başka rivayete göre Kıztaşı’nın olağanüstü güçlere sahip olduğuna inanılırdı. Halk arasında sütunun altından geçen genç kızların davranışlarından veya yüz ifadelerinden bekâret durumlarının anlaşılabildiği söylenirdi. Günümüzde yalnızca bir halk hikâyesi olarak değerlendirilen bu inanış, Kıztaşı’nın geçmişte tılsımlı bir anıt olarak görüldüğünü göstermektedir.
Markianos’un Kızı Efsanesi
Bazı halk anlatılarında ise sütunun, İmparator Markianos’un genç yaşta hayatını kaybeden kızının anısına yaptırıldığı söylenmektedir. Bu rivayete göre yapı zamanla “Kıztaşı” adını almıştır. Ancak tarihî kaynaklar sütunun gerçekte İmparator Markianos’un onuruna dikildiğini göstermektedir. Buna rağmen efsane, günümüzde hâlâ anlatılan hikâyeler arasında yer almaktadır.
Bugün Kıztaşı’nın gerçek tarihini Bizans kaynakları açıklasa da etrafında oluşan bu efsaneler yapıyı İstanbul’un en gizemli tarihî eserlerinden biri haline getirmektedir. Bir yanda İmparator Markianos’un anıtı, diğer yanda ise yüzyıllardır anlatılan halk hikâyeleri bulunmaktadır.
Kıztaşı Muhallebisi
Kıztaşı adı İstanbul’da yalnızca tarihî bir anıtı değil, aynı zamanda semtle özdeşleşen geleneksel lezzetleri de çağrıştırmaktadır. Fatih’in Kıztaşı semti uzun yıllardır sütlü tatlı kültürüyle tanınmış, özellikle muhallebi ve benzeri tatlılar bölgenin gastronomik kimliğinin bir parçası haline gelmiştir. Bu nedenle “Kıztaşı Muhallebisi” ifadesi zamanla İstanbul’un yerel lezzet kültüründe kendine yer edinmiştir.
Muhallebi, Osmanlı mutfağının en sevilen sütlü tatlılarından biridir. Süt, pirinç unu veya nişasta ile hazırlanan bu hafif tatlı yüzyıllardır İstanbul sofralarında yer almaktadır. Kıztaşı semtinde de nesilden nesile aktarılan bu tatlı geleneği, bölgenin tarihî atmosferiyle birleşerek semtin kültürel kimliğinin bir parçası olmuştur.
Günümüzde Kıztaşı’nı ziyaret edenler yalnızca yaklaşık 1.500 yıllık bir Bizans anıtını görmekle kalmaz, aynı zamanda İstanbul’un köklü mutfak kültürünü de yakından tanıma fırsatı bulur. Bu yönüyle Kıztaşı, tarihî miras ile geleneksel lezzetlerin bir arada yaşadığı nadir semtlerden biri olarak öne çıkmaktadır.
Kıztaşı Hakkında İlginç Bilgiler
Kıztaşı, İstanbul’da Bizans döneminden günümüze ulaşabilen en eski imparatorluk anıtlarından biridir. Yaklaşık 1.500 yıldır ayakta duran yapı, şehrin geçirdiği sayısız deprem, yangın ve işgale rağmen varlığını korumayı başarmıştır. Bu özelliğiyle İstanbul’un en dayanıklı tarihî eserleri arasında gösterilmektedir.
Sütun, adını yalnızca bir mahalleye değil, aynı zamanda çevresindeki bölgeye de vermiştir. Günümüzde Fatih ilçesinde bulunan Kıztaşı Mahallesi adını bu anıttan almaktadır. Osmanlı döneminde ise bölge, yeniçerilerin yoğun olarak yaşadığı semtlerden biri olarak bilinmekteydi.
Kıztaşı’nın gövdesi kırmızı-gri Mısır granitinden yapılmıştır. Kaidesinde bulunan Nike ve korint başlıktaki kartal figürleri, madalyonlar ve Latince kitabe ise erken Bizans sanatının önemli örnekleri arasında kabul edilir. Bu nedenle yapı yalnızca tarihî değil, aynı zamanda sanatsal açıdan da büyük bir değere sahiptir.
Sonuç
Kıztaşı, diğer adıyla Markianos Sütunu, İstanbul’un Bizans döneminden günümüze ulaşan en önemli anıtlarından biridir. Yaklaşık bin beş yüz yıllık geçmişi, mimari özellikleri, kaidesindeki kabartmaları ve hakkında anlatılan efsaneleriyle şehrin tarihî mirasının önemli parçaları arasında yer almaktadır. Fatih ilçesinde bulunan yapı hem Bizans hem de Osmanlı dönemine tanıklık etmiş nadir eserlerden biridir.
Bugün ücretsiz olarak ziyaret edilebilen Kıztaşı, İstanbul’un en az bilinen ancak en etkileyici tarihî yapılarından biri olmayı sürdürmektedir. Eğer yolunuz Fatih’e düşerse, Markianos’un anısına dikilen bu anıtı yakından inceleyebilir ve İstanbul’un yaklaşık 1.500 yıllık geçmişine tanıklık eden eşsiz bir eseri görme fırsatı bulabilirsiniz.
Kıztaşı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Kıztaşı, İstanbul’un en eski Bizans anıtlarından biri olmasına rağmen birçok ziyaretçi tarafından yeterince tanınmamaktadır. Bu nedenle yapının tarihi, ziyaret koşulları, mimari özellikleri ve günümüzdeki durumu hakkında sıkça sorulan soruları ve yanıtlarını aşağıda bulabilirsiniz.
Kıztaşı, Doğu Roma İmparatoru Markianos adına MS 455 yılında diktirilmiştir. Yaklaşık 1.500 yıllık geçmişe sahip olan yapı, İstanbul’da Bizans döneminden günümüze ulaşabilen en eski anıtlardan biridir.
Kıztaşı’nın gerçek adı Markianos Sütunu’dur. Yapı, Doğu Roma İmparatoru Markianos’un anısına yaptırılmıştır. “Kıztaşı” adı ise Osmanlı döneminde halk arasında yaygınlaşmıştır.
Hayır. Kıztaşı herhangi bir müze veya ören yeri içerisinde bulunmadığı için ücretsiz olarak görülebilir. Ziyaretçiler anıtı çevresindeki meydandan ve sokaklardan yakından inceleyebilir.
Kıztaşı açık bir alanda bulunduğu için belirli ziyaret saatleri bulunmamaktadır. Ancak yapıyı daha rahat incelemek ve fotoğraflamak isteyenler için gündüz saatleri tavsiye edilir.
Tarihî kaynaklara göre sütunun tepesinde bir zamanlar İmparator Markianos’un heykeli bulunuyordu. Ancak bu heykel günümüze ulaşamamıştır.
Sütun gövdesi kırmızı-gri renkli Mısır granitinden yapılmıştır. Kaidesinde ise beyaz mermer kullanılmıştır. Bu dayanıklı malzemeler sayesinde yapı yüzyıllardır ayakta kalmayı başarmıştır.
İstanbul’un geçirdiği çok sayıda deprem, yangın ve şehirleşme faaliyetlerine rağmen Kıztaşı sağlam granit yapısı sayesinde günümüze ulaşmıştır. Ancak sütunun tepesindeki heykel ve bazı süslemeler zaman içerisinde kaybolmuştur.
Kıztaşı, İstanbul’un Fatih ilçesinde yer almaktadır. Yapı, adını verdiği Kıztaşı Mahallesi’nin merkezinde bulunmaktadır.
Evet. Kıztaşı’nı ziyaret edenler yakın çevrede bulunan Fatih Camii, Valens Su Kemeri (Bozdoğan Kemeri), Saraçhane bölgesi ve İstanbul’un diğer Bizans ile Osmanlı dönemine ait tarihî eserlerini de görebilirler.
Kıztaşı, Bizans döneminden günümüze ulaşabilen az sayıdaki imparatorluk anıtlarından biridir. Yaklaşık bin beş yüz yıllık geçmişi, mimari özellikleri, Latince kitabesi ve İstanbul’un çok katmanlı tarihine tanıklık etmesi nedeniyle büyük önem taşımaktadır.
Ayrıca İlgili Linkler: