Kolezyum (Colosseum / Colosseo), Roma kenti merkezinde bulunan ve insanların arama yaparken sıklıkla kullandığı antik Roma kalıntıları, amfitiyatro mimarisi ve gladyatör tarihi gibi detaylarla birlikte antik Roma şehrinden günümüze kadar gelen en önemli yapılardan biri olmakla birlikte, Roma’da görülmesi gereken gezilecek tarihi yerler ve anıtsal yapıların başında gelir; ayrıca mimari bilgileri bizleri hala şaşırtmaktadır. Kolezyum sayfamızdaki tüm fotoğraflar, diğer sayfalarımızdaki gibi yollardan.com tarafından çekilmiş olup, izinsiz kullanmak telif yasaları uyarınca suç teşkil etmektedir.
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) Önemi
Kolezyum (Colosseum / Colosseo), sadece Roma kentinde değil aslında tüm Avrupa’da tarih ve mimarlık ile ilgilenen herkesin görmesi gerektiğini düşündüğümüz büyük bir arena, dev bir sosyal yapıdır. Tiber nehrinin yanı başındaki Palatino tepesinin eteklerinde bulunan Kolezyum, M.S. 72 yılında yapımına başlanmış devasa büyüklükte bir amfitiyatrodur.
Kolezyum’un önemi yalnızca antik dünyanın en büyük amfitiyatrosu olmasından değil; aynı zamanda Roma İmparatorluğu’nun gücünü, ihtişamını ve o dönemki mühendislik dehasını tüm dünyaya kanıtlayan en büyük anıt olmasından kaynaklanır. Elli binden fazla seyirci kapasitesi, devasa beton ve taş kullanımı, gelişmiş giriş-çıkış sistemleri (vomitorium) ve arena altındaki karmaşık mekanik mühendislik harikası Hypogeum sistemi ile kendisinden sonra gelen tüm stadyum ve arena mimarisine öncülük etmiştir. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan ve dünyanın yeni 7 harikasından biri seçilen bu yapı, günümüzde de insanlık tarihinin mimari açıdan ulaştığı en doruk noktalarından biri olarak kabul edilmektedir.
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) Kısa Bilgiler Tablosu
| Özellik / Bilgi | Detay / Değer |
|---|---|
| Konumu | Roma şehir merkezinde, Roma Forumu ve Palatino Tepesi’nin hemen yanı, İtalya |
| Yapılış Tarihi | M.S. 72 – 80 yılları arası (İmparator Vespasianus başlattı, Titus döneminde açıldı) |
| Oturma Kapasitesi | Yaklaşık 50.000 ila 70.000+ kişi |
| İnşa Ediliş Amacı | Roma İmparatorluğu’nun gücünü tüm dünyaya göstermek ve halka ücretsiz eğlenceler sunmak |
| Kat ve Bölüm Sayısı | Dışarıdan zemin katla birlikte 4 katlı; içeride arena altında Hypogeum ile birlikte ek 2 kat |
| Boyutları ve Alanı | 189 metre uzunluk, 156 metre genişlik, 50 metre yükseklik (yaklaşık 24.000 m² taban alanı) |
| Mimari Malzemesi | Dış duvarlar traverten taş, iç kısımlar tuğla ve 1,1 milyon tondan fazla beton/harç |
| UNESCO Tescili | 1980 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edildi |
| Yeni 7 Harika Unvanı | 2007 yılında Dünyanın Yeni 7 Harikası arasında seçildi |
| İlginç Bilgi 1: Su Savaşları Efsanesi | Tarihçi Dion Cassius her ne kadar burada su savaşları yapıldığını yazsa da, günümüzdeki araştırmalar bu büyük su gösterilerinin Kolezyum’da değil, Tiber nehri yanındaki Augustus Naumachia’sında yapıldığını kanıtlamıştır. |
| İlginç Bilgi 2: Velarium (Güneşlik) Sistemi | En üst kata yerleştirilen 240 adet ahşap direk ve devasa ipler sayesinde, seyircileri kavurucu Roma güneşinden koruyan “Velarium” adı verilen hareketli bir tente sistemi bulunuyordu. |
| İlginç Bilgi 3: Ünlü Kehanet | Orta Çağ’da yapının kaderini Roma’nın ve dünyanın varlığına bağlayan şu meşhur kehanet dilden dile dolaşmıştır: “Kolezyum var olduğu sürece Roma var olacak; Kolezyum düştüğünde Roma da düşecek…” |
Roma Kolezyum (Colosseum / Colosseo) Ziyaret Saatleri ve Giriş Ücretleri 2026
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) ziyaretinizi planlarken bilet fiyatları, uzun bilet kuyruklarından kaçınma yöntemleri ve dönemsel olarak değişen açılış saatleri hakkında bilmeniz gereken güncel bilgiler şunlardır:
Kapalı Olduğu Günler ve Önemli Kurallar: Tarihi yapı yılda yalnızca iki gün, yani 1 Ocak ve 25 Aralık tarihlerinde ziyarete kapalıdır. Ayrıca göz önünde bulundurulması gereken en kritik detay, rezervasyonlu biletiniz olsa dahi güvenlik prosedürleri gereği içeriye aynı anda yalnızca 3000 kişinin alınmasıdır. Bu kapasite sınırlandırması nedeniyle, yoğun sezonlarda ve turizm dönemlerinde güvenlik girişinde kısa süreli beklemelerle karşılaşmak kaçınılmazdır.
Giriş Ücretleri ve Bilet Seçenekleri: Kolezyum’a girişler tek bir kapıdan yapılmaktadır. Tam bilet fiyatı 24 €, indirimli bilet ise 18 € olarak belirlenmiştir. Bilet gişesinde saatlerce sıra beklemek istemiyorsanız biletinizi internet üzerinden alabilir, bu işlem için 2 € hizmet bedeli ödeyerek online rezervasyon avantajından yararlanabilirsiniz. Resmi bilet platformu olan Colosseo Resmi Bilet Satış Sayfası üzerinden bilet türlerini ve güncel zaman dilimlerini kontrol edebilirsiniz.
Ziyaret Saatleri: Roma Kolezyum giriş saatleri yılın dönemlerine göre değişkenlik gösterir. Plan yaparken bu saatleri göz önünde bulundurmanız önem taşır:
27 Ekim – 15 Şubat: 08:30 – 16:30
16 Şubat – 15 Mart: 08:30 – 17:00
16 Mart – Mart ayının son cumartesi günü: 08:30 – 17:30
Mart ayının son pazarından 31 Ağustos’a kadar: 08:30 – 19:15
1 Eylül – 30 Eylül: 08:30 – 19:00
1 Ekim – Ekim ayının son cumartesi günü: 08:30 – 18:30
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) Nerede ve Roma’da Nasıl Gidilir?
Kolezyum (Colosseum / Colosseo), İtalya’nın başkenti Roma’nın tarihi merkezinde, Roma Forumu ve Palatino Tepesi’nin hemen yanında bulunmaktadır. Şehrin en önemli turistik noktalarından biri olduğu için ulaşım oldukça kolaydır. Roma metrosunun B hattı üzerinde bulunan Colosseo durağında inerek birkaç dakikalık yürüyüşle Kolezyum’a ulaşabilirsiniz.
Bunun yanı sıra şehir içi otobüs ve tramvay hatları da Kolezyum çevresinden geçmektedir. Roma’nın tarihi merkezinde konaklayan ziyaretçiler için ise yapı birçok önemli turistik noktaya yürüme mesafesindedir. Roma Forumu, Palatino Tepesi, Vittorio Emanuele II Anıtı ve Capitol Tepesi aynı gün içerisinde birlikte gezilebilecek yerler arasında bulunmaktadır.
Roma Kolezyum (Colosseum / Colosseo) Nasıl Gezilir?
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) gibi büyük bir arenayı gezmek için bütün bir gününüzü ayırmanızda fayda var. Dev arenayı detaylı gezmek için beş saatlik bir zaman dilimi ortalama olarak yetebilir. Her yıl 25 Aralık ve 1 Ocak günü kapalı olan Kolezyum’a giriş için standart bir bilet alabilirsiniz. Bu bilet iki gün için geçerli olup aynı zamanda Palatino tepesi için de geçerlidir. Fakat her iki yere de sadece bir kere giriş yapabilirsiniz.
Gezmek için yaz ve kış tarifesi olan arenaya gitmeden önce, herhangi bir ihtimale karşın (restorasyon veya konser gibi sebepler) kapalı olup olmadığını internetten kontrol edebilirsiniz.
Kolezyum, tarih, mimarlık ve fotoğrafçılık ile ilgilenen herkesin kesinlikle zaman geçirmesi gereken bir yerdir. Özellikle arena bölümünün altındaki koridorlara ve daracık odalara bakınca bu koca tarih gözlerinizin önünde belirmektedir.
Ayrıca yapının içindeki müze ve sergiyi de tarihçesini anlamanız bakımından görmeniz gerekir. Çeşitli sanatçıların çalışmaları, kitaplar, ilginç hediyelik eşyalar, kazılarda bulunan çeşitli kalıntılar ve çok çeşitli bilgiler, kalıcı ya da geçici sergiler şeklinde Kolezyum’un içinde yer almaktadır.
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) İçinde Neler Var?
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) içinde ziyaretçileri karşılayan ve yapının hem tarihini hem de ihtişamını gözler önüne seren pek çok önemli bölüm ve eser bulunmaktadır. Devasa amfitiyatronun içine adım attığınızda keşfedeceğiniz başlıca unsurlar şunlardır:
- Müze ve Sergi Alanı: Yapının içinde, Kolezyum’un tarihçesini anlamanızı sağlayacak kalıcı ve geçici sergiler yer almaktadır. Bu alanlarda çeşitli sanatçıların çalışmaları, kitaplar, ilginç hediyelik eşyalar ve kazılarda çıkarılan çeşitli tarihi kalıntılar sergilenmektedir.
- Hypogeum (Arena Altı Koridorları ve Odaları): Arena bölümünün altında yer alan; vahşi hayvanlar, rampalar, mekanik asansörler, kafesler ve bekleme odaları için tasarlanmış geniş koridor ve oda sistemidir. Bu daracık odalara ve koridorlara bakarak dönemin mühendislik dehasını yakından hissedebilirsiniz.
- İmparator Locası ve Podyum: Arena bölümünün hemen üzerinde, imparator ile varlıklı seçkin kişilere ayrılmış geniş bir teras ve loca alanı bulunur.
- Oturma Kademeleri ve Kat Düzeni: Antik Roma kanunlarına göre senatörlerden halka, askerlerden kölelere kadar herkesin kat kat ayrılmış sıkı bir oturma düzeniyle yerleştiği devasa tribün kalıntıları yapının içinde gözlemlenebilmektedir.
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) İçinde Görülecek Yerler
Kolezyum (Colosseum / Colosseo), antik Roma mühendisliğinin ve mimarisinin sınırlarını zorlayan yapısıyla ziyaretçilerine vadettiği keşif alanlarını şu şekilde sunar:
- Hypogeum (Arena Altı ve Zindan Sistemi): Arenanın hemen altında yer alan daracık odalar, kafesler ve servis koridorlarıdır. Bu gizli alt yapı ağı, gladyatörlerin ve vahşi hayvanların sahneye çıkarıldığı mekanik asansör sistemlerinin kalıntılarını barındırır. Özellikle bu kısımlara bakınca koca tarih gözlerinizin önünde canlanır.
- Kolezyum Müzesi ve Sergi Alanları: Yapının içinde yer alan kalıcı ve geçici sergilerde; kazılarda çıkarılan tarihi kalıntılar, döneme ait eserler, sanatçıların çalışmaları, kitaplar ve ilginç hediyelik eşyalar sergilenmektedir. Bu sergiler yapının tarihçesini anlamak bakımından mutlaka görülmelidir.
- İmparator Locası ve Seçkin Podyumu: Arena tabanının hemen üzerinde, imparatorun ve Roma’nın zengin sınıfının (senatörler ile devlet görevlilerinin) oturduğu geniş teras ve loca alanıdır.
- Görkemli Dış Duvarlar ve Sütun Düzenleri: Yapının ayakta kalan dış cephesinde alt kattan üste doğru sırasıyla yükselen Dor, İon ve Korint sütun düzenleri ile 80 adet kemerli giriş kapısı antik mimarinin en çarpıcı örneklerindendir.
- Tribün Kalıntıları ve Vomitoriumlar: Seyircilerin stadyuma hızla girip yerlerini almasını sağlayan numaralandırılmış çıkış kapıları (vomitorium) ve binlerce kişinin izleme yaptığı devasa oturma kademelerinin kalıntılarıdır.
- Velarium İzleri (Güneşlik Sistemi): En üst kata yerleştirilmiş 240 adet direk ile dışarıdaki silindir biçimindeki taşlara bağlanan ipler sayesinde seyircileri güneşten koruyan dev tentenin (velarium) mekanik izleri ve sistemi.
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) Neden Dünyanın Yeni 7 Harikası’ndan Biri Seçildi?
Kolezyum (Colosseum / Colosseo), 2007 yılında yapılan uluslararası oylama sonucunda Dünyanın Yeni 7 Harikası arasında yer almıştır. Antik Roma mühendisliğinin en önemli eserlerinden biri kabul edilen yapı, yaklaşık iki bin yıl önce inşa edilmesine rağmen günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır. Elli binden fazla seyirci kapasitesi, gelişmiş giriş-çıkış sistemi, arena altındaki koridorları ve dönemin teknolojisine göre son derece gelişmiş mimari detayları ile dikkat çekmektedir.
Kolezyum sadece Roma’nın değil, tüm dünyanın en önemli tarihi yapılarından biri olarak kabul edilmektedir. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan yapı, her yıl milyonlarca ziyaretçi tarafından gezilmekte ve Antik Roma’nın gücünü simgeleyen en önemli anıtlardan biri olarak gösterilmektedir.
Kolezyum (Colosseum / Colosseo): Antik Roma’nın İhtişamlı Sembolü
Kolezyum (Colosseum / Colosseo), tarihi Roma şehrinin gücünü ve imparatorluğun tüm dünyaya hükmetme arzusunu temsil eden en çarpıcı semboldür. Her ne kadar Roma İmparatorluğu sınırları içerisinde Kolezyum ile yarışacak ölçekte başka amfitiyatrolar inşa edilmiş olsa da, hiçbiri bu yapının ulaştığı ün ve görkeme erişememiştir.
Arenanın geçmişinde, imparatorluğun dört bir yanından getirilen egzotik vahşi hayvanlar, esirler, köleler ve suçlular, gladyatörlerin karşısına çıkartılarak büyük bir vahşetle karşı karşıya bırakılırdı. Gladyatörler, sadece hayatta kalmak için değil, aynı zamanda şanlarını ve unvanlarını korumak için de kıyasıya savaşırlardı. Roma halkı için bu gösteriler günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçasıydı; öyle ki önemli kutlamalar sırasında çevre şehirlerden ve hatta farklı ülkelerden binlerce insan bu gösterileri izlemek için Roma’ya akın ederdi.
Bugün ise Kolezyum (Colosseum / Colosseo), dünya çapındaki turistik popülaritesini korumaya devam etmektedir. Yılda ortalama 4 milyonun üzerinde ziyaretçiyi ağırlayan bu tarihi dev, dünyanın en çok ziyaret edilen kültürel ve tarihi noktalarından biri olarak popülerliğini sürdürmektedir.
Roma Kolezyum (Colosseum / Colosseo) Tarihi Bilgileri
Usta bir komutan olan Vespasianus M.S. 69 yılında Flavia hanedanını kurarak imparator olmuş ve sadece üç yıl sonra M.S. 72 yılında, antik Roma kentinin göbeği sayılan, Neron’un sarayı Domus Aurea’nın arazisindeki bir gölün bataklık kısmına Kolezyum (Colosseum / Colosseo) amfitiyatrosunun yapımını başlatmıştır. Kolezyum (Colosseum / Colosseo) yapımında özellikle Kudüs’ün Romalılar tarafından fethedildiğinde, yanlarında getirilen 100.000 Yahudi savaş esirinin çalıştırıldığı bilinmektedir ve Kolezyum (Colosseum / Colosseo) inşasında dönemin önemli Romalı mimarları ve mühendisleri görev almıştır.
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) İsmi Nereden Geliyor?
Bu devasa arenaya, ilk yapıldığında Flavianus Amfitiyatrosu denilmekteydi, ancak Kolezyum (Colosseum / Colosseo) adını hemen yanındaki ‘Colossus’ denilen imparator Nero’nun yaldızlı tunç heykelinden aldığı düşünülmektedir. Bu heykel günümüzde yerinde olmamakla birlikte nerede olduğu bilinmemektedir. Sekiz yıl gibi bir sürede bitirilen Kolezyum (Colosseum / Colosseo), M.S. 80 yılında halka açılmış ve açılış törenleri tam olarak 100 gün sürmüştür.
Bazı kaynaklara göre İmparator Titus tarafından 81 yılında yapıldığı söylenen açılış oyunlarında Cassius Dio ismindeki tarihçi tarafından, 2000 kadar da insanın (esirler, köleler vs.) ve 9000 kadar hayvanın Kolezyum (Colosseum / Colosseo) arenasında gladyatörler tarafından öldürüldüğü kayıt edilmiştir. Ayrıca Kolezyum (Colosseum / Colosseo) açılış şerefine hatıra paraları bastırıldığını da yine aynı tarihçi not etmiştir.
217 yılında yine Roma tarihçisi Cassius Dio’ya göre yıldırımdan kaynaklanan bir yangından dolayı Kolezyum (Colosseum / Colosseo) arenasının ahşap olan üst kısımları zarar görerek yıkılmıştır. 230 yılında Alexander Severus tarafından zarar gören kısımlar onarılmıştır (bazı kayıtlara göre ise 240 yılına kadar tam olarak onarılmadığı belirtilmektedir).
Roma İmparatorluğu 1000. Yılı ve Tarihsel Dönüm Noktaları
248 yılında Romulus ve Remus tarafından Roma’nın kuruluşunun 1000. yıldönümü Kolezyum (Colosseum / Colosseo)‘da kutlanmıştır.
404 yılında ise Kolezyum (Colosseum / Colosseo)‘da gladyatör dövüşleri durdurulmuştur. Gladyatör dövüşlerinin durdurulmasının sebebi, bir keşiş olan aziz Telemachus Roma’ya geldiğinde gladyatör oyunlarının acımasızlığını görerek dehşete düşmüş ve arenadaki dövüş alanına girerek dövüşleri durdurmaya çalışmıştır. Bunun üzerine seyirciler aziz Telemachus’u öldürmüş ve imparator Honorius o günlük gladyatör dövüşlerini iptal etmiştir. Fakat bir daha asla gladyatör dövüşü Kolezyum (Colosseum / Colosseo) içinde olmamıştır. Wikipedia gibi bazı kaynaklarda bu tarih 435 yılı diye belirtilse de, bu tarih yanlıştır.
442 yılında meydana gelen depremde Kolezyum (Colosseum / Colosseo) hasar görmüş ve bu hasarlı bölümler, bir dizi onarımlarla 455 yılında bitirilmiştir.
523 yılında Kolezyum (Colosseum / Colosseo)‘da hayvan dövüşleri de yasaklanmıştır. Neden yasaklandığına dair kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak hayvan dövüşlerinin yasaklanmasının sebebi, aşağıda ilgili bölümde anlatacağımız şekilde, zamanındaki birçok vahşi hayvan neslinin tükenmesi veya tükenmeye yüz tutmuş olması olabilir.
Orta Çağ’da Kale Dönüşümü ve Terkedilmiş Yıllar
1200 yılları başında Frangipane ailesi Kolezyum (Colosseum / Colosseo)‘u kale haline getirmiştir. 1312 yılında imparator VII. Heinrich, Kolezyum (Colosseum / Colosseo)‘u Roma halkına ve Senato’ya bağışlamıştır.
1349 yılında bir büyük deprem daha geçiren Kolezyum (Colosseum / Colosseo), ağır hasar alır. 15. ve 16.yy’da Kolezyum (Colosseum / Colosseo)‘dan düşen taşlar ve kalıntılar, çeşitli Vatikan ve Roma binalarının ve kiliselerinin yapımında kullanılır. San Pietro bunlardan biridir.
1749 yılında, Papa 14. Benedict tarafından Kolezyum (Colosseum / Colosseo), Hıristiyanların şehit edildiği bir yer olduğu ilan edilerek, İsa’nın Çilesi’ne adanmıştır. 18.yüzyılın tamamı ve 19.yüzyılın sonuna kadar Kolezyum (Colosseum / Colosseo) bitkilerin sardığı, atıl durumda, harabe halde, terkedilmiş bir yapı olarak yaşamıştır. Şehre gelen gezginlerin notları ve gravürlerden bu dönemdeki terkedilmiş durumu gözlenebilir.
Roma Kolezyum’da İlk Kazılar ve Modern Dönem
1870 yılında Kolezyum (Colosseum / Colosseo) içinde çalışmaya başlayan arkeologlar, yapıyı temizleyebilmek ve eski haline getirmek için, arena içinde bulunan ve kendi mikro ikliminde oluşan bitki örtüsünü sökmüştür. Bu bitki örtüsü gerek doğal olarak, gerekse botanikçiler tarafından yetiştirilmiştir. Sonraki yıllarda burada bulunan bitkiler üzerine yazılan iki kitaptan birinde tam olarak 420 farklı bitki türü sayılmaktadır. Bu çalışmalar esnasında 1893 ve 1896 yılları arasında arenanın altındaki yapılar da ortaya çıkartılmıştır.
1980 yılında antik Roma kenti merkezi ve içinde bulunan diğer tarihi yapılarıyla Kolezyum (Colosseum / Colosseo), UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmiştir. Bununla birlikte 1990 yılında alan genişletilmiştir.
2007 yılında Kolezyum (Colosseum / Colosseo), dünyanın yeni 7 harikası arasına seçilmiştir. 12 Ocak 2017 tarihinde ise, İtalya Bakanlar Kurulu kararı ile Kolezyum (Colosseum / Colosseo) Arkeoloji Parkı kurulmuştur.
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) Tarihsel Kronolojisi
- M.S. 72: Vespasianus tarafından Kolezyum (Colosseum / Colosseo) yapımına başlandı.
- M.S. 80: Yapı halka açıldı ve 100 gün süren oyunlar düzenlendi.
- M.S. 217: Yıldırım sonucu çıkan yangında ahşap üst kısımlar yıkıldı.
- M.S. 248: Roma’nın kuruluşunun 1000. yılı kutlandı.
- M.S. 404: Aziz Telemachus olayı sonrası gladyatör dövüşleri durduruldu.
- M.S. 442 – 455: Deprem hasarı oluştu ve onarımlar bitirildi.
- M.S. 523: Hayvan dövüşleri yasaklandı.
- 1200’lerin başı: Frangipane ailesi yapıyı kale haline getirdi.
- 1349: Büyük depremde ağır hasar aldı.
- 1749: Papa 14. Benedict, yapıyı “İsa’nın Çilesi”ne adadı.
- 1870 – 1896: Arkeolojik kazılar başladı, bitki örtüsü söküldü, alt yapı ortaya çıkarıldı.
- 1980 – 1990: UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girdi ve 1990’da alan genişletildi.
- 2007: Dünyanın Yeni 7 Harikası’ndan biri seçildi.
- 2017: Kolezyum (Colosseum / Colosseo) Arkeoloji Parkı kuruldu.
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) Mimarisi ve Mimari Özellikleri
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) bir amfitiyatrodur. Amfitiyatro, elips ya da daire biçiminde yapılan, çepeçevre olarak seyirciler için oturma yerleri olan ve yükselen tribünlerden oluşan yapıdır. Yapının ortasındaki alana arena denir ve tüm gösteriler burada yapılır. Bu anlamda bir bilgiyi düzeltmek gerekir. Efes antik kentinde bulunan büyük tiyatro bir amfitiyatro değildir, çünkü bir sahnesi vardır ve çepeçevre seyirci oturma yerleri yoktur, oysa bazı yerlerde bu şekilde geçmektedir.
Kolezyum Ölçüleri ve Kapasitesi Nedir?
Kolezyum (Colosseum / Colosseo), 50.000 kişiden fazla kişinin oturabildiği (toplamda 70.000 kişiden fazla), 1,1 milyon tondan fazla beton, taş ve tuğlanın kullanıldığı elips biçiminde yapıdır. 24.000 metrekare taban alanına sahiptir. 189 metre uzunluğunda, 156 metre genişliğinde olan yapı, 12 katlı bir binanın yüksekliğine sahip olup 50 metre yüksekliğindedir. Zemin kat ile birlikte 4 katlıdır. Ayrıca iç alandaki arena alanının altında da 2 kat bulunmaktadır. Bu haliyle Bandırma Kapıdağ yarımadasındaki Kyzikos antik kentinde bulunan amfitiyatrodan birkaç metre büyüktür.
Kolezyum Mimari Detaylar ve Giriş Kapıları
Kolezyum (Colosseum / Colosseo)‘un 80 adet kemerli girişi vardır ve seyircilerin rahatça yerlerini bulabilmeleri için bu girişlerden 76 tanesi numaralandırılmıştır. Seyircilere, yerlerini bulabilmesi için çömlek parçalarından yapılma üzerinde numaralar olan parçalar verilmiştir. Alt katlardan başlayacak şekilde cephede sırasıyla Dor, İon ve Korint sütun düzenleri göze çarpmaktadır. Kolezyum (Colosseum / Colosseo)‘un en üst katında, seyircileri güneşten koruyacak olan ‘Velarium’ denilen dev bir tente bulunmaktadır. Bu tente, yapının etrafındaki ufak, silindir biçimindeki taşlara bağlanmaktadır. En üst kata yerleştirilmiş 240 adet direkle desteklenen velariumun açısı, stadyum dışındaki bu taşlara bağlanan iplerle ayarlanmaktadır.
Dış Duvarlar, Vomitorium ve Oturma Düzeni
Kolezyum (Colosseum / Colosseo)‘un dış duvarları traverten taşlardan, iç duvarlar ise tuğladan yapılmıştır. Her katta düzenli aralıklarla çıkış bulunmakta olup, ‘Vomitorium’ ise numaralı bölümlerde yer alan çıkış kapısına denilen isimdir.
Giriş yollarındaki merdivenler sayesinde her kata rahatça ulaşılmakta olup, iç koridorlarla kalabalıkların rahatça içeri girip 10 dakikadan kısa sürede yerlerine oturmaları planlanmıştır.
Arena bölümünün hemen üzerinde bir podyum olup, bu podyum imparator ile varlıklı seçkin kişilere ayrılmış geniş bir teras biçimindedir. İmparator locası, imparatorun oturduğu yerdir. Kolezyum (Colosseum / Colosseo)‘da oturma düzeni Roma kanunlarına göredir. En iyi sıralar senatörlere ayrılır, arkalarında devlet görevlileri oturur, onların arkasında da Roma halkı ve askerler olurdu. Stadyumun en tepesinde de kadınlar ve köleler otururdu. Aktörler, eski gladyatörler ve mezar kazıcılarının Kolezyum (Colosseum / Colosseo)‘a girmesi yasaktı. Batı çıkışı Ölüm kapısı olarak adlandırılırdı, çünkü ölen gladyatörler buradan arena dışına çıkartılırdı.
Roma Kolezyum (Colosseum / Colosseo) Arenası ve Hypogeum Sistemi
Arena bölümü, tabanı ahşap olarak yapılmış ve kum ile kaplanmıştır. Arenanın altında ise Domitian tarafından yapılan, vahşi hayvanlar, rampalar ve mekanik asansörler için servis koridorları, hayvan kafesleri ve bekleme odaları bulunmaktadır. Bu bölüm Hypogeum olarak adlandırılır.
Arena altında bulunan ve arena tabanına açılan eğimli kapılar sayesinde, sırası gelen hayvanlar arena seviyesine çıkartılırdı. En alt katlarda bulunan üç yanı kapalı kafes biçiminde, bir yanı parmaklıklı asansörler, vinçler sayesinde vahşi hayvanları yine arena seviyesine çıkartırdı.
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) içinde su savaşları yapıldığına dair tarihçi Dion Cassius tarafından bir bilgi günümüze kadar ulaşsa da, yanlış bilgidir. Bu su savaşı gösterileri, Tiber nehrinin diğer yakasındaki su doldurulabilen bir arena olan Augustus’un Naumachia’sında yapılmış olduğu yönünde bilgiler mevcuttur.
Roma Kolezyum (Colosseum / Colosseo) Gladyatör Dövüşleri Nasıl Yapılırdı?
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) içinde imparatorların düzenlediği gösteriler, sirk numaraları sergileyen hayvanlarla başlar, daha sonra ölümüne çarpışan gladyatörler arenaya çıkardı. İçlerinden biri öldüğü zaman, yeraltı dünyasının sandalcısı Kharon gibi giyinmiş hizmetkârlar cesedi bir sedyede taşırdı. Ayrıca bir sonraki dövüşten önce arenada akan kanların üzerine kum serpilirdi. Tezahürata göre imparator başparmağını kaldırırsa gladyatör yaşar, indirirse öldürülürdü. Dövüşü kazanan bir anda kahraman olurdu.
Roma Kolezyum (Colosseum / Colosseo) gladyatörleri genelde savaş esiri, köle ve mahkûmlardan oluşmaktaydı. Çoğu erkek olmasına rağmen nadir olsa da kadın gladyatörler de mevcuttu. Gladyatör kelimesi, Roma lejyonerleri tarafından takılan kısa bir kılıç olan ‘Gladius’den gelmektedir.
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) Gladyatör ve Vahşi Hayvan Dövüşleri
Bu büyük arena, açıldığından yasaklandığı zamana kadar, birçok vahşi hayvan dövüşüne ev sahipliği yapmıştır. Vahşi hayvan dövüşü o zamanlar için yeni bir şey olmakla birlikte, Romalılar tarafından çok sevilmiştir. Çünkü bu vahşi ve egzotik hayvanların çoğunu Roma halkı ilk defa görmüştür ve ilgilerini çekmiştir. Vahşi hayvan dövüşü aynı zamanda Roma’nın gücünü göstermekteydi. Çünkü bu hayvanlar dediğimiz gibi birçok ülkeden ve kıtadan getirilmekteydi.
Kolezyum (Colosseum / Colosseo)‘da kendi doğal yaşamlarından ayrılarak getirilen hayvanlar arasında yaban domuzları, boğalar, ayılar, antiloplar, zürafalar, çakallar, timsahlar, filler, jaguarlar, su aygırları, gergedanlar, aslanlar, panterler, çitalar, kurtlar, deve kuşları sayılabilir. Liste uzamaktadır.
Vahşi hayvan ticareti o zamanlar için kazançlı bir iş gibidir. Hayvanlar özellikle Afrika, Asya ve Mısır başta olmak üzere imparatorluğun tüm bölgelerinden getirilmiştir. Özellikle 240 yılında yapılan bir gösteride 2000 gladyatör, 70 aslan, 40 vahşi at, 30 fil, 30 leopar, 19 zürafa, 10 sırtlan, 10 kaplan, 1 su aygırı ve 1 gergedan katledilmiştir. İmparator Commodus döneminde de bir günde yüzden fazla ayı katledilmiştir.
Nesli Tükenen Hayvanlar ve Venator Gösterileri
Bu gösteriler sırasında nesli tükenen hayvanlar da olmuştur. Nil nehri su aygırı, Avrasya vaşağı, Avrupa vahşi atı türleri bunlara örnektir.
Arenada ayrıca Venator denilen avcıların yaptığı gösteriler de olurdu. Bu gösterilere ‘Venationes’ denilirdi. Bu gösterilerde dışarıdan arenaya çeşitli ağaçlar getirilir, topraktan ufak tepeler yapılırdı ve avcı denilen venatorler, at sırtında veya yürüyerek çeşitli vahşi hayvanları bu doğal yaşam ortamı verilmiş arenada avlarlardı. Bu gösteriye ayrıca imparatorlar da yeteneklerini göstermek için katılabilirdi.
Bu tür gösterilerde en ünlü kişi Carpophorus’tur. Öyle ki iyi bir avcı olmakla birlikte aynı zamanda bir hayvan terbiyecisidir. Fakat bu, onun aynı zamanda kötü bir şöhretle anılmasına da sebep olmuştur. Çünkü Carpophorus’un, kadınlara tecavüz etmeleri için zürafaları eğittiği günümüzdeki bilgiler arasındadır. Zürafanın dişilerinden aldığı çeşitli kokuları kadınlara sürmüş ve bu kadınları arenaya atarak katletmiştir.
Kolezyum Hakkında İlginç Bilgiler
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) hakkında bilmeniz gereken, tarihi belgelerde ve efsanelerde yer alan en çarpıcı kısa bilgileri ve az bilinen gerçekleri şu şekilde sıralayabiliriz:
- Tek Bir Mimarı Yoktur: Kolezyum (Colosseum / Colosseo), tek bir kişi tarafından tasarlanmamıştır; dönemin önde gelen mühendisleri, mimarları ve ustalarından oluşan kolektif bir ekip tarafından hayata geçirilmiştir.
- Korkunç Bilançosu: Tarihi kayıtlara göre Kolezyum (Colosseum / Colosseo) gösterileri boyunca yaklaşık 500.000 insan ve 1.000.000’dan fazla hayvan katledilmiştir.
- Halka Tamamen Ücretsizdi: Kolezyum (Colosseum / Colosseo)‘daki tüm gösteriler Roma halkı için tamamen ücretsizdi. İmparatorlar bu büyük eğlenceleri halkın sevgisini kazanmak ve toplumsal huzuru sağlamak için bir araç olarak kullanırdı.
- Mermer Taşıma Operasyonu: Kolezyum (Colosseum / Colosseo) yapımında ve dış cephesinde kullanılan traverten ile mermerlerin taşınması için 200 adetten fazla atlı araba aktif olarak görev yapmıştır.
- İbadet Yeri Olarak Kullanımı: Kolezyum (Colosseum / Colosseo), antik ihtişamını yitirdikten sonra yüzyıllar boyunca Hıristiyanlar tarafından ibadet yeri ve kutsal bir alan olarak değerlendirilmiştir.
- Hayvan Soylarının Tehlikeye Girmesi: Kolezyum (Colosseum / Colosseo)‘a getirilen aslan, jaguar, kaplan ve leopar gibi egzotik hayvanların avlanması nedeniyle sayıları hızla azalmış ve bu türlerin soyları o yüzyıllarda ciddi şekilde tehlikeye girmiştir.
- Dünyadan Silinen Bir Tür: Kuzey Afrika fili türü, bu arena gösterilerindeki yoğun kullanım ve avlanma nedeniyle ne yazık ki dünyadan tamamen silinmiştir.
- Milyonlarca Ziyaretçi: Antik Roma’nın bu dev arenasını senede ortalama 4 milyon turist gezinmektedir. Siz de Roma’nın en ünlü yapılarından olan bu görkemli yapıyı mutlaka görmeli ve bu tarihi atmosferi yerinde deneyimlemelisiniz.
- Dünyanın Kaderini Değiştiren Meşhur Kehanet: Son olarak, Orta Çağ’da Venerable Bede’ye atfedilen ve dilden dile dolaşan ünlü bir Roma kehaneti şöyle der:
“Kolezyum var olduğu sürece, Roma var olacak; Kolezyum düştüğünde Roma da düşecek; ama Roma düştüğünde, dünya da düşecek.”
“Finchè esisterà il Colosseo, esisterà Roma; quando cadrà il Colosseo,cadrà anche Roma; ma quando cadrà Roma, anche il Mondo cadrà“
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) Efsaneleri
Kolezyum (Colosseum / Colosseo), tarihi gerçeklerinin yanı sıra yüzyıllar boyunca dilden dile dolaşan pek çok mistik hikayeye, hurafeye ve korku dolu anlatıya da ev sahipliği yapmıştır. Yapının etrafında şekillenen diğer çarpıcı efsaneler şunlardır:
- Hayaletler ve Lanetlenmiş Ruhlar Efsanesi: Halk arasında ve geçmişteki gezginlerin notlarında, geceleri Kolezyum (Colosseum / Colosseo) arenasının içinde vahşi hayvanlar tarafından parçalanan kölelerin, esirlerin ve son nefesini veren gladyatörlerin çığlıklarının duyulduğuna inanılırdı. Özellikle yapının harabe olduğu ve yabani bitkilerle kaplı olduğu yüzyıllarda bu tür hayalet hikayeleri Roma halkı arasında oldukça yaygındı.
- Cadıların, Simyacıların ve Büyücülerin Buluşma Noktası: Orta Çağ boyunca terkedilmiş, atıl ve harabe bir halde doğanın ellerine bırakılan Kolezyum (Colosseum / Colosseo), ürkütücü atmosferi nedeniyle uzun süre büyücülerin, simyacıların ve gizli ayin düzenleyenlerin uğrak yeri olarak efsaneleştirilmiştir.
- Yeraltı Dünyasına Açılan Kapı Efsanesi: Arenanın altındaki karmaşık Hypogeum koridorlarının, zindanların ve odaların, doğrudan yeraltı dünyasına ve cehenneme açılan gizli geçitler barındırdığına inanılırdı. Buradan çıkan vahşi yaratıkların ve karanlık güçlerin gece yarısı arenada dolaştığı rivayet edilirdi.
- İmparator Nero’nun Hayaleti ve Lanet: Halk arasındaki bir başka batıl inanca göre, yapının yakınındaki Colossus heykeli ve Domus Aurea sarayının kalıntıları nedeniyle, zalimliğiyle bilinen İmparator Nero’nun huzursuz ruhunun harabelerde dolaştığına ve yapının başına gelen her felaketin bu lanetin bir sonucu olduğuna inanılırdı.
Kolezyum’un Komşusu: Konstantin Takı (Arco di Costantino)
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) ziyaretçilerinin hemen gözüne çarpan ve yapının hemen yanında, Palatino Tepesi ile Kolezyum arasında yükselen Konstantin Takı (Arco di Costantino), Roma’nın en görkemli ve en iyi korunmuş zafer taklarından biridir.
Konstantin Takı Ne Zaman ve Neden Yapıldı?
Bu muazzam anıt, Roma İmparatoru Konstantin’in (I. Constantinus) Milvian Köprüsü Savaşı’nda rakip imparator Maxentius’a karşı kazandığı zaferin anısına Senato tarafından M.S. 315 yılında inşa ettirilmiştir. 21 metre yüksekliğinde, 25 metre genişliğinde ve 3 kemerli geçide sahip olan yapı, sadece Konstantin’in zaferini kutlamakla kalmaz; aynı zamanda Roma İmparatorluğu’ndaki sanat ve mimari geçiş döneminin de en önemli kanıtlarından biridir.
Konstantin Takı’nın Mimari Özellikleri ve İlginç Detayı
Takın en dikkat çekici mimari detaylarından biri, üzerindeki kabartma ve heykellerin tamamının Konstantin dönemine ait olmamasıdır. Erken döneme ait (Trajan, Hadrian ve Marcus Aurelius gibi) daha eski imparatorların anıtlarından sökülen heykeller ve rölyefler bu takın üzerine monte edilmiştir. Bu durum sanat tarihçileri tarafından “sanatsal bir geri dönüşüm” olarak değerlendirilmektedir. Kolezyum (Colosseum / Colosseo) turu yaparken, hemen yandaki bu tarihi zafer takını yakından incelemek ve fotoğraflamak gezginlerin vazgeçilmez rotalarından biridir.
Kolezyum Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kolezyum hakkında en çok merak edilen konular arasında yapının tarihi, gladyatör dövüşleri, mimari özellikleri ve ziyaret bilgileri yer almaktadır. Antik Roma’nın simgelerinden biri olan Kolezyum, dünyanın en ünlü amfitiyatrolarından biri olarak her yıl milyonlarca turist tarafından ziyaret edilmektedir. İşte Kolezyum hakkında en sık sorulan sorular ve cevapları.
Kolezyum’un yapımına İmparator Vespasianus döneminde M.S. 72 yılında başlanmış, M.S. 80 yılında ise İmparator Titus tarafından halka açılmıştır. Yapının tamamlanması yaklaşık sekiz yıl sürmüştür.
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) standart giriş biletleri güncel olarak 24 € civarındadır. Uzun bilet kuyruklarından kaçınmak için biletlerinizi resmi internet sitesi üzerinden online olarak rezerve etmeniz önerilir; online alımlarda küçük bir rezervasyon işlem bedeli alınmaktadır.
Roma metrosunun B hattı üzerinde bulunan Colosseo durağında inerek, birkaç dakikalık kısa bir yürüyüşle doğrudan Kolezyum (Colosseum / Colosseo)‘a ulaşabilirsiniz.
Yapının ilk resmi adı Flavius Amfitiyatrosu’dur. Ancak Kolezyum (Colosseum / Colosseo) adını, hemen yakınında yer alan ve İmparator Nero’ya ait olan devasa ‘Colossus’ tunç heykelinden almıştır.
Kolezyum (Colosseum / Colosseo) için aldığınız standart biletler genellikle 2 gün geçerlidir ve aynı biletle Roma Forumu ile Palatino Tepesi‘ni de ziyaret edebilirsiniz (her birine birer kez giriş hakkı tanınır).
Kolezyum’un yapımı Flavius Hanedanı’nın kurucusu olan İmparator Vespasianus tarafından başlatılmıştır. İnşaat çalışmaları oğlu Titus döneminde tamamlanmış ve yapı resmi olarak kullanıma açılmıştır.
Kolezyum, Roma İmparatorluğu’nun gücünü göstermek ve halk için çeşitli eğlenceler düzenlemek amacıyla inşa edilmiştir. Gladyatör dövüşleri, vahşi hayvan gösterileri ve çeşitli kutlamalar burada gerçekleştirilmiştir.
Kolezyum’un oturma kapasitesinin yaklaşık 50.000 ila 70.000 kişi arasında olduğu düşünülmektedir. Bu özelliğiyle Antik Roma’nın en büyük amfitiyatrolarından biri olmuştur.
Evet. Kolezyum, yüzlerce yıl boyunca gladyatör dövüşlerine ev sahipliği yapmıştır. Ayrıca savaş esirleri, mahkûmlar ve vahşi hayvanların yer aldığı gösteriler de düzenlenmiştir.
Arena tabanının altında Hypogeum adı verilen geniş bir koridor ve oda sistemi bulunmaktadır. Bu bölümde hayvan kafesleri, bekleme odaları, mekanik asansörler ve servis geçitleri yer almaktaydı.
Evet. Kolezyum, Roma’nın tarihi merkezi ile birlikte 1980 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır. Günümüzde dünyanın en önemli kültürel miras alanlarından biri olarak kabul edilmektedir.
Evet. Kolezyum, 2007 yılında yapılan uluslararası oylama sonucunda Dünyanın Yeni 7 Harikası arasında seçilmiştir. Bu unvan yapının dünya çapındaki ününü daha da artırmıştır.
Kolezyum, dünyanın en çok ziyaret edilen tarihi yapılarından biridir. Her yıl milyonlarca turist Roma’ya gelerek bu görkemli amfitiyatroyu ziyaret etmektedir.
Kolezyum, Roma şehir merkezinde, Roma Forumu ve Palatino Tepesi’nin hemen yanında yer almaktadır. Metro, otobüs ve tramvay ile kolayca ulaşılabilen konumu sayesinde Roma’nın en popüler turistik noktalarından biridir.
Roma Kolezyum bilgileri hakkında ilgili linkler;
Roma gezilecek yerler ve önemli anıtsal yapılar
Kolezyum’daki vahşi hayvan dövüşleri hakkında ilginç bilgiler