Kariye Camii Bilgileri
Kariye Camii veya Kariye Camisi’nin bir Bizans yapısı olarak asıl adı Khora Manastır Kilisesi’dir. Sonrasında Osmanlı Dönemi’nde Kariye Cami ve Cumhuriyet Dönemi’nde de Kariye Müzesi olarak anılmıştır. Mimarisi her dönemin kendine has özellikleri ile değişmiş olsa da İstanbul gibi kadim bir kentin Ulusal Anıt statüsünde bulunmaktadır. Ancak Kariye Müzesi 2020 yılının Ağustos ayındaki Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile tekrar camiye çevrilmiştir.
Bizans Dönemi’nden günümüze kadar ayakta kalabilen Kariye Camisi kendine hayran bırakan mozaikleri ile türünün tek örneğidir. İstanbul’un Fatih ilçesinde Edirnekapı semtinde, II. Theodosius’un 413 yılında yaptırdığı Konstantinopolis Surları’nın hemen içinde yer almaktadır. Oysa ilk yapıldığı zamanda Konstantinopolis surlarının dışında kalan Bizans yapısı bu özelliğini kendisine verilen isimle de pekiştirmiştir. Khora kelimesinin anlamı ‘kent dışı’, ‘uzak’, ‘taşra’ anlamına gelmektedir.
Kariye Müzesi bilgilerinin bulunduğu bu sayfa, Kariye ile ilgili merak edilen konu başlıklarına ayrılmıştır. Böylece Bizans yapısının tarihçesi, mozaikleri, freskleri ve mimarisi hakkındaki bilgilere ulaşım çok kolay hale getirilmiştir. Kariye Camii, 1985 yılından itibaren İstanbul’un Tarihi Alanları konu başlığında Zeyrek bölgesi içinde yer aldığı için Türkiye UNESCO Dünya Mirası Listesi içinde yer almaktadır.
Kariye Camii Tarihçe Bilgileri
X. yy’da aziz ilan edilen Simeon Metafrastis (Symeon Metaphrastes)’e göre Khora Manastırı’nın yapıldığı arazi, 298 yılında Nikomedia (İzmit)’da 84 müridi ile şehit edilen Aziz Babylas’ın mezarının bulunduğu bir nekropol alanıdır… (daha fazlası için…)
Kariye Camii Mozaikleri ve Freskleri
Kariye Kilisesi tarihçesi sayfasında anlatıldığı üzere İstanbul Latin İstilası (1204-1261) ve 1296 yılındaki büyük İstanbul depremi sonrasında kimi kaynaklara göre 1315 kimi kaynaklara göre ise 1305 yılında Theodore Metokhites, yıkılan veya harap olan Khora Kilisesi’ni restore etmeye başlamış ve 1321 yılında bitirmiştir. Ayrıca Metokhites restore esnasında kiliseyi mozaikler ve fresklerle de zengin bir şekilde süslemiştir.. (daha fazlası için)
Kariye Camii Mimari Bilgileri
Kariye Müzesi’nin yapım aşamaları da Ayasofya yapım aşamalarına benzemektedir. Örneğin Ayasofya üç defa yapılmış olmasına rağmen Khora Kilisesi ise Bizans İmparatorluğu boyunca beş defa yapılmıştır. Kilisenin ilk olarak ne zaman yapıldığı yine de tam olarak belirlenememiştir. Yapının kuzey-güney ekseninde bulunan ve eğimli arazide düzgün alt yapı oluşturmak için yapılan terastan ulaşılan iki tuğla kemer de bu ilk yapıdan kalmış olmasına rağmen yapının ilk hali hakkında tam bir bilgi vermemektedir. Khora Kilisesi’nin ikinci yapım dönemi olan 843 yılından kalan izler de kilisenin doğu kısmında bulunmaktadır… (daha fazlası için)
Kariye Camii, Edirnekapı’da adeta saklı mücevher gibi parlayan ve Bizans mimarisinin en çarpıcı örneklerinden biridir. Aslında bir kilise olarak inşa edilmiştir. Tarihi yolculuğunda camiye dönüştürülen bu yapı, Osmanlı döneminde de önemini korumuştur. Kariye Camii mozaikleri ve freskleriyle dünya çapında tanınmaktadır. Hristiyan sanatının eşsiz örneklerini barındırır ve ziyaretçilerini adeta zamanda bir yolculuğa çıkarır.
Yakın zamanda restorasyon çalışmaları tamamlanmış ve tekrar ibadete açılmıştır. Kariye Camii, hem dini turizm hem de kültürel miras açısından büyük bir değere sahiptir. Böylece Bu eşsiz yapı İstanbul’da gezilecek yerler listenizin başında gelmektedir. Bizans mozaik sanatının en parlak dönemini yansıtan detaylarıyla ziyaretçilerine unutulmaz bir deneyim sunmaktadır.
Ayrıca İlgili Linkler:
Kariye Cami Fotoğrafları
İstanbul gezilecek yerler ve tarihi yerler
Türkiye UNESCO Dünya Mirası Listesi
Marmara bölgesi gezilecek tarihi ve antik yerler