Ayasofya Hakkında Her Şey

Ayasofya Hakkında Her Şey

Ayasofya hakkında her şey; adını dünya sanat ve mimarlık tarihine altın harflerle yazdırmış olan Ayasofya hakkında merak ettiğiniz, bilmek isteyeceğiniz her şey bu gezi yazımızda.

Ayasofya’nın insanlık tarihindeki önemi de büyüktür. Örneğin, Fatih Sultan Mehmet İstanbul’u fethettiği gün; Orta Çağ’ın bittiği ve Yeni Çağ’ın başladığı gün gittiği ilk yer Ayasofya olmuştur.

İlk yapıldığı anda kilise ve katedral olarak anılan, sonrasında cami ve külliye olan, günümüzde ise müze olarak insanlığa hizmet veren Ayasofya hakkında bilmeniz gerekenler.

"İnsan nefesi bile Ayasofya'yı tahrip edebilir"

İlber Ortaylı

Bu yazımızda Ayasofya tarihçesi, Ayasofya mozaikleri, Ayasofya efsaneleri, Ayasofya’nın mimari özellikleri ve onarımları, Ayasofya’da yapılan kazılar ve daha fazlası hakkında tüm bilgilere ulaşacaksınız.

Ayasofya kaç yılında yapıldı, Ayasofya mozaiklerinin anlamları, Ayasofya’da Müslüman ve Hristiyan efsaneleri, Ayasofya’nın dünyaca bilinen ölçüleri ve ebatları, Ayasofya kazılarında neler çıkartıldı gibi soruların cevapları Ayasofya hakkında her şey isimli bu yazımızda…

 

AYASOFYA TARİHÇESİ

Ayasofya tarihçesi ile ilgili ilk vereceğimiz bilgi: günümüze gelene kadar 3 defa inşa edilmiş olmasıdır. Birçok tarihçi bu mabedin Büyük Konstantin (1. Konstantin) eseri olduğunu söylese de aslında yapı ancak oğlu olan 2. Konstantin (2. Constantinus – Flavius Claudius Constantinus) zamanında bitirilmiş ve 25 Şubat 360 (bazı kaynaklarda 15 mayıs) yılında açılmıştır. Burada hemen ek bilgiler vermek gerekmektedir; bildiğiniz üzere 1. Konstantin Doğu roma İmparatorluğunun kurucusu ve ilk imparatorudur. Hıristiyanlığın, Milano Fermanı (313) ile Roma İmparatorluğunda hürriyetine kavuşması akabinde 324 yılında Roma İmparatorluk merkezi İstanbul’a (Konstantiniye – Konstantinopolis) gelmiş ve bir takım kiliseler yapılmaya başlanmıştır… (devamı için)

 

AYASOFYA MİMARİSİ

Ayasofya son derece karmaşık bir mimari girişimdir. Genişletilmiş (rüzgardan şişmiş bir yelken biçimindeki) kubbeli bir bazilika olarak adlandırabilir. (Buna benzer bazilikal mimariler özellikle Suriye ve İç Anadolu’da değişik biçimlerde uygulanmıştır.) İki yarım kubbe arasında bir merkezi kubbeyle örtülmüş ve uzunlamasına plan ile merkezi planı birleştiren dikdörtgen bir yapıdır. 48×32 m ölçülerinde olan iki narteks ve revaklı atrium hariç tutulduğunda iç ölçüleri 70×75 m olan yapının uzunluğu yaklaşık 135 m’ye ulaşmaktadır. Ayasofya’da neften önce batıda iki narteks yer almaktadır. Dıştaki narteks, atriumun doğu kanadını oluşturup tamamen kapalıdır. Buradan iç nartekse 5 kapıdan girilebilmekteydi. İç narteksten de kilisenin nefine 9 kapıdan girilmekteydi. Kısaca bahsetmek gerekirse Ayasofya, iç ve dış olmak üzere iki narteks, üç nef ve bir apsisten meydana gelmiş, iki katlı ünik bir yapıdır. Ayasofya hakkında her şey, Ayasofya mimarisi isimli makalemizde… (devamı için)

 

AYASOFYA MOZAİKLERİ

Ayasofya Mozaikleri (Mosaics of Hagia Sophia) ile ilgili bir çok hikaye anlatılmakta ve Ayasofya mozaiklerinin restorasyonları hakkında parça parça bilgiler, internette birbirini sıklıkla tekrar eder biçimde bulunmaktadır. Ayasofya’nın süslemelerinin ilk halinden ve Ayasofya’daki ilk mozaiğin neden yapıldığına dair birçok bilgi bu makalemizde sizlere sunulmaktadır. Ayasofya’nın en sade halinden itibaren, Ayasofya’daki tüm mozaikler hakkındaki bilgiler kaynakça bölümündeki eserlerden derlenmiş

1.Justinianus (Iustinianos – Jüstinyen)’un yaptırdığı kilisenin orijinal süslemelerinde kesinlikle hiçbir tasvirli imge olmamakla birlikte, sadece metrelerce uzayıp giden kenarlarında meyve, çiçek desenleri ve geometrik süslemeler olan altın ‘tessera’lar bulunmaktaydı. Bunun sebebi kilisenin batıdan çok doğu geleneğini yansıtmasıydı. Aslında Ayasofya’daki mozaiklerin erken tarihi belirsizlik taşımaktadır. Çünkü yapılmış olan her türlü öyküleyici ya da tasvirli çalışma İkonoklast dönemde örtülmüş ya da tahrip edilmiştir. Ayasofya’nın bilinen mozaiklerinin tarihi, gerçekte Ortodoksluğun tekrar kurulması ile başlamıştır… (devamı için)

 

AYASOFYA GEZGİNLERİ

Ayasofya Gezginleri ve Ayasofya bilgileri; her dönem büyük ilgi odağı olan kültür mirası kenti olan İstanbul’a gezginler gelmiş ve bize bu kent ile ilgili çeşitli bilgiler, efsaneler iletmişlerdir. Özellikle yapıları hakkında da bilgiler veren bu gezginler Ayasofya hakkında da gördüklerini bizlere eserleri, yazmaları aracılığıyla ulaştırmışlardır.

Bu bölümde, Semavi Eyice’nin ‘Yabancıların Gözüyle Bizans İstanbul’u’ isimli kitabından bazı gezginlerin veya seyyahların yazdıklarından aktarmalar yapılmıştır. Söz konusu kitabın okunmasıyla özellikle kendi zamanlarının İstanbul’u ve diğer yapıları hakkında daha çok ve detaylı bilgi edinilebilir. Özellikle İstanbul gibi kadim bir kente gelen bu seyyahlar, ilk duraklarının Ayasofya olması sebebiyle bizler tarafından Ayasofya gezginleri olarak anılmaktadır. Ayasofya hakkında her şey, gezginlerin gözüyle…(devamı için)

 

AYASOFYA EFSANELERİ

Ayasofya efsaneleri; Sanat tarihi ve mimarlık tarihinde önemli bir yere sahip olan Ayasofya ile ilgili birçok efsane olması gayet doğaldır. Özellikle Konstantiniye’ye sahip olmuş medeniyetler, Ayasofya ile ilgili çok detaylı efsane, öykü geliştirmiştir. Doğal olarak öncelikle Bizans kültüründe görülen bu efsaneler, sonrasında İslamiyet’te de yaygın bir şekilde kendini göstermiştir.

İslami eserlerdeki bazı olaylar ve imgeler aslında kaynak olarak Bizans eserlerini referans alsa da, İslamiyet zamanında yazılan bazı efsanelerden etkilenen ve sonradan yazılan eserler de Bizansa mal edilmiştir.

Bu bölümde Ayasofya efsaneleri yine çeşitli kaynaklardan derlenmiştir. Bazı efsanelerin kaynakçaları belirtildiği gibi bazılarının kaynakları bulunamamıştır. İnsanoğlu, tarihinin her bölümünde efsanelere daha çok rağbet etmiştir ve bununla birlikte bazı efsanelerin de her daim bir doğruluk payı olabileceği okurların tercihindedir. Bununla birlikte efsanelerdeki doğruluk payı da her daim sorgulanabilir.

Belirttiğimiz gibi Ayasofya efsaneleri için bu efsaneler tarihsel süreçte bir yere sahip olup, insanların birbirini etkilemek için anlatılan gündelik hikayeler bu bölümde yer almamaktadır… (devamı için)

 

Ayasofya hakkında her şey konulu bu tanıtıcı makalemizde, sadece İstanbul ve Türkiye’nin değil, tüm dünyanın sanat tarihi ve mimari ve dinsel anlamlarda özen gösterdiği, önem verdiği bir mabed hakkında, Ayasofya hakkında hey şeyi bulacaksınız.

Ayasofya hakkında her şey; mimarisi, tarihçesi, önemi, efsaneleri, mozaikleri tüm detayları ile Ayasofya makalesinde.

Kaynakça ve Ayrıca İlgili Kaynaklar:

Bizans Mimarisi – Semavi Eyice
Bizans’ın Gizli Tarihi – Prokopius (Çeviren, Orhan Duru)
Türk Metinlerinde Konstantiniye ve Ayasofya Efsaneleri – Stefanos Yerasimos
Ayasofya – W.Eugene Kleinbauer & Antony White
Ayasofya Müzesi – Erdem Yücel
Ulu Mabed Ayasofya  – İsmail Kandemir
Ayasofya’nın Mimari Özellikleri ve Süslemeleri – Ali Can Özçelik
Üç Devirde Bir Mabed-Ayasofya – Prof.Dr. Ahmet Akgündüz
Belgeler Işığında Ayasofyanın Geçirdiği Onarımlar (Doktora Tezi) – Hasan Fırat Diker
http://blog.kavrakoglu.com/tag/arienler-vaftizhanesi/
http://ayasofyamuzesi.gov.tr/tr/content/tarih%C3%A7e
https://tr.wikipedia.org/wiki/Haçlı_Seferleri
http://www.haberturk.com/ekonomi/emlak/haber/513908-ayasofyanin-tapusu-bulundu
http://belgelerlegercektarih.com/tag/ataturk-ayasofya-muze/
http://ayasofyamuzesi.gov.tr/tr/dmpayandalar

error: fotoğrafları izinsiz kullanmak yasaktır!